Sarsak Elek Elek Teli Seçimi Nasıl Yapılır?

Sarsak elek sistemleri, madencilik, inşaat agregaları ve endüstriyel ayırma süreçlerinde kritik bir rol oynar. Elek telinin doğru seçimi, sistemin verimliliğini, ömrünü ve bakım maliyetlerini doğrudan etkiler. Yanlış bir tel tercihi, tıkanmalara, hızlı aşınmaya ve düşük ayırma kalitesine yol açabilir. Bu makalede, sarsak elek elek teli seçimini adım adım ele alarak, malzeme özelliklerinden boyutlandırmaya ve pratik uygulamalara kadar kapsamlı bir rehber sunacağız. Kurumsal bir yaklaşımla, endüstri standartlarına dayalı kriterleri paylaşarak, işletmenizin optimum performans elde etmesine yardımcı olacağız.

Elek Telinin Malzeme Türleri ve Özellikleri

Sarsak eleklerde kullanılacak telin malzeme seçimi, işlem gören malzemenin aşındırıcı yapısına, nem oranına ve çalışma ortamına göre belirlenmelidir. Paslanmaz çelik, yüksek karbonlu çelik ve özel alaşımlar gibi seçenekler arasından en uygun olanı seçmek, telin ömrünü uzatır ve sistem kesintisiz çalışmasını sağlar. Örneğin, kimyasal olarak agresif ortamlarda paslanmaz çelik tercih edilirken, yüksek darbe içeren uygulamalarda yüksek manganlı teller ön plana çıkar.

Malzeme seçiminde, telin elastikiyet modülü ve çekme dayanımı gibi mekanik özellikler incelenmelidir. Endüstriyel testlere göre, doğru malzeme ile tel ömrü %30-50 oranında artırılabilir. Ayrıca, telin yüzey kaplamaları, aşınma direncini artırarak bakım periyotlarını uzatır. Seçim sürecinde, tedarikçiden malzeme sertifikalarını talep etmek, kalite güvencesi sağlar.

Paslanmaz Çelik Tellerin Avantajları

Paslanmaz çelik teller, korozyona karşı yüksek dirençleri nedeniyle nemli veya asidik ortamlarda idealdir. AISI 304 veya 316 kaliteleri, maden cevheri sınıflandırmasında sıkça kullanılır. Bu teller, titreşimli sarsak eleklerde 1-2 mm kalınlıkta tercih edilir ve delik açıklıkları 0.5 mm’den başlar. Pratikte, telin %18-20 krom içeriği sayesinde paslanma önlenir, bu da yıllık bakım maliyetlerini düşürür. Montaj öncesi telin gerilimini 150-200 kg/cm²’ye ayarlamak, performansını optimize eder.

Yüksek Karbonlu ve Alaşımlı Teller

Yüksek karbonlu teller (%0.8-1.2 karbon), sertlikleri (Rockwell C 50-60) ile aşındırıcı malzemelerde üstündür. Kum, çakıl veya kömür eleklemede bu teller, 2-4 mm tel kalınlığında kullanılır. Alaşımlı versiyonlar (örneğin Cr-Mo), darbe dayanımını artırır. Seçimde, malzemenin sertlik indeksi (Mohs ölçeği) ile telin Vickers sertliğini eşleştirmek esastır. Bu sayede, tel değişim sıklığı 6 aydan 18 aya çıkar.

Boyut ve Teknik Spesifikasyon Seçimi

Elek telinin boyutları, ayırılacak partikül büyüklüğüne ve elek alanına göre hesaplanmalıdır. Delik açıklığı, üstteki malzemenin %80’inin geçebileceği şekilde belirlenir; örneğin, 10 mm agrega için 8 mm açıklık uygundur. Tel kalınlığı ise titreşim frekansına bağlıdır: Yüksek frekanslı sarsak eleklerde ince teller (1 mm) tercih edilir. Hesaplama formülü: Açıklık = (Üst malzeme boyutu x 0.8) + Tel kalınlığı / 2. Bu yaklaşım, tıkanma riskini minimize eder.

1. İşlem malzemesinin granulometri analizini yapın.
2. Elek verimliliğini hedefleyin (%90+ ayırma).
3. Titreşim amplitüdünü dikkate alarak tel çapını seçin (amplitüd arttıkça kalın tel).
4. Panel boyutunu elek alanına uyarlayın (standart 1×2 m paneller).

Bu adımlar, sistemin kapasitesini %20 artırır ve enerji tüketimini optimize eder. Pratik örnek: 100 t/saat kapasiteli bir elek için 2 mm tel kalınlığı ve kare delik deseni idealdir.

Delik Açıklığı ve Desen Tipleri

Delik açıklığı, dikdörtgen, kare veya uzunlamasına desenlerde olabilir. Kare desenler (%70 açık alan) ince partiküller için uygundur; dikdörtgen desenler ise uzun lifli malzemelerde tıkanmayı önler. Hesaplamada, açık alan oranı %50-80 arasında tutulmalıdır. Örneğin, 5 mm kum için 4×4 mm kare delik, verimliliği maksimize eder. Desen seçiminde, telin örgü tipi (dokuma veya kaynaklı) sarsak hareketi desteklemelidir.

Tel Kalınlığı ve Gerginlik Ayarı

Tel kalınlığı 0.8-5 mm aralığında değişir; ince teller yüksek hassasiyet, kalın teller dayanıklılık sağlar. Gerginlik, 100-300 kg/cm²’ye ayarlanarak titreşimde gevşeme önlenir. Ayar adımları: Tel gerildikten sonra 24 saat bekleyin, sonra frekans testi yapın. Bu, tel kopma riskini %40 azaltır ve elek ömrünü uzatır.

Uygulama ve Uzun Vadeli Performans İyileştirmeleri

Telin montajı sonrası düzenli bakım, performansın anahtarıdır. Aylık incelemelerde aşınma kontrolü yapın ve gerekirse lokal onarımlar uygulayın. Yeni nesil teller, poliüretan kaplamalı modellerle %50 daha uzun ömürlüdür. İşletmenizde pilot testler yaparak en uygun teli belirleyin; bu, yatırım getirisini hızlandırır.

Seçim sürecini standartlaştırarak, tedarik zincirini optimize edin. Eğitimli personel ile montaj hatalarını önleyin. Sonuçta, doğru tel seçimiyle sarsak elek sistemleriniz, daha yüksek verim ve düşük işletme maliyeti sağlar.

Sonuç olarak, sarsak elek elek teli seçimi sistematik bir yaklaşımla yapılmalıdır. Malzeme, boyut ve bakım kriterlerini entegre ederek, işletmenizin rekabet gücünü artırın. Bu rehberi uygulayarak, pratik sonuçlar elde edecek ve uzun vadeli tasarruf sağlayacaksınız.